Trong trường học, nghị quyết của Đảng không chỉ hiện diện trong những văn bản hay những buổi sinh hoạt định kỳ. Nghị quyết chỉ thật sự đi vào cuộc sống khi trở thành một giờ dạy tốt hơn, một cách làm trách nhiệm hơn, một học sinh được quan tâm đúng lúc và một phụ huynh thêm tin tưởng vào nhà trường. Từ góc nhìn của một giáo viên Trường Tiểu học và THCS Thái Bình, xây dựng Đảng ở cơ sở trước hết phải được nhận diện bằng những chuyển động tích cực trong từng lớp học.
Mỗi buổi sáng, khi cánh cổng trường mở ra, cùng với tiếng bước chân của học sinh là biết bao kỳ vọng của gia đình được gửi vào nhà trường. Phụ huynh gửi con cho thầy cô không chỉ với mong muốn các em biết đọc, biết viết, biết làm toán, mà còn mong con mình được lớn lên trong một môi trường an toàn, nhân ái, kỷ cương và tiến bộ. Với người giáo viên, đó là trách nhiệm nghề nghiệp. Với cán bộ, đảng viên trong nhà trường, đó còn là trách nhiệm chính trị trước Nhân dân.
Tập thể cán bộ GV và đại biểu chính quyền địa phương trong ngày khai giảng năm học mới
Bởi vậy, nói đến xây dựng Đảng trong trường học không nên chỉ nghĩ đến những nội dung nằm ngoài chuyên môn. Ngược lại, sức mạnh của tổ chức Đảng phải được thể hiện ngay trong chất lượng dạy học, trong kỷ cương của tập thể, trong tinh thần nêu gương của đảng viên và trong khả năng giải quyết những vấn đề rất cụ thể của học sinh, giáo viên, phụ huynh. Một tổ chức Đảng thực sự vững mạnh phải làm cho mỗi chủ trương đúng trở thành một hành động đúng; mỗi nghị quyết đúng trở thành một chuyển biến có thể nhìn thấy trong đời sống nhà trường.
Nghị quyết bắt đầu từ những việc rất cụ thể
Trong giáo dục, khoảng cách giữa một chủ trương đúng và một kết quả tốt nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Có thể nói rất nhiều về đổi mới, nhưng nếu cách dạy không đổi thì học sinh khó thay đổi. Có thể nói rất nhiều về chuyển đổi số, nhưng nếu công nghệ chỉ làm tăng thêm hồ sơ, biểu mẫu thì người thầy chưa thật sự được hỗ trợ. Có thể nói rất nhiều về công bằng trong giáo dục, nhưng nếu một học sinh chậm tiến bộ vẫn âm thầm bị bỏ lại phía sau thì thông điệp nhân văn chưa được chuyển thành hành động.
Tiết dạy đổi mới phương pháp dạy học
Vì thế, điều quan trọng nhất trong công tác xây dựng Đảng ở nhà trường là đưa những vấn đề thực tế của giáo dục vào trong quá trình lãnh đạo, bàn bạc và tổ chức thực hiện. Những câu hỏi tưởng như rất đời thường lại chính là những câu hỏi cần được trả lời bằng trách nhiệm của tập thể: Vì sao một bộ phận học sinh chưa tiến bộ? Vì sao một số giáo viên còn ngại đổi mới? Làm thế nào để giảm công việc hình thức? Làm sao để phụ huynh thực sự đồng hành với nhà trường? Làm thế nào để công nghệ phục vụ việc học chứ không lấn át việc học? 
Học sinh tích cực, hào hứng trong phương pháp dạy học mới
Khi những vấn đề ấy được nhìn thẳng, nói thật và giải quyết bằng những nhiệm vụ cụ thể, sinh hoạt Đảng sẽ không tách rời chuyên môn. Nghị quyết của tổ chức Đảng khi ấy không còn là những câu chữ khái quát, mà trở thành cam kết hành động trước học sinh, đồng nghiệp và Nhân dân.
Chi bộ mạnh khi chuyên môn thực sự chuyển động
Đối với trường học, một trong những thước đo rõ nhất của năng lực lãnh đạo chính là chất lượng chuyên môn. Một tập thể đoàn kết nhưng trì trệ chưa thể coi là mạnh. Một tập thể có nhiều phong trào nhưng giờ học chưa thay đổi cũng chưa thể coi là đổi mới. Sức chiến đấu của tổ chức Đảng phải được thể hiện ở khả năng nhìn ra việc khó, dám nhận trách nhiệm và tạo chuyển biến trong những khâu còn hạn chế.
Ở một mái trường có cả cấp tiểu học và trung học cơ sở như Trường Tiểu học và THCS Thái Bình, yêu cầu ấy càng rõ hơn. Mỗi cấp học có đặc điểm tâm lý lứa tuổi, nội dung chương trình và phương pháp giáo dục khác nhau, nhưng mục tiêu chung vẫn là hình thành cho học sinh phẩm chất, năng lực và nền tảng để trưởng thành. Điều đó đòi hỏi tập thể sư phạm phải có tiếng nói chung về kỷ cương, văn hóa ứng xử, trách nhiệm nghề nghiệp và tinh thần phối hợp.
Sinh hoạt chuyên môn nâng cao chất lượng dạy – học trong nhà trường
Từ góc nhìn của người giáo viên tiểu học, tôi cho rằng đổi mới chuyên môn không nhất thiết bắt đầu bằng những việc thật lớn. Nó có thể bắt đầu từ việc cùng nhau phân tích một bài học chưa hiệu quả; cùng dự giờ để học hỏi chứ không chỉ để xếp loại; cùng tìm cách giúp một học sinh chậm tiến bộ; cùng chia sẻ một học liệu tốt thay vì mỗi người tự làm lại từ đầu. Khi tổ chức Đảng tạo được môi trường để giáo viên dám nói khó khăn, dám thử cách làm mới và được hỗ trợ khi chưa thành công, đó chính là lúc vai trò lãnh đạo đi vào thực chất.
Đảng viên đi trước một bước, tập thể đi cùng một hướng
Trong môi trường sư phạm, sự nêu gương có sức thuyết phục hơn bất kỳ lời vận động nào. Giáo viên có thể chưa bị thuyết phục bởi một bài phát biểu dài, nhưng sẽ bị thuyết phục bởi một đồng nghiệp luôn chuẩn bị bài nghiêm túc, sẵn sàng nhận phần việc khó, chủ động chia sẻ kinh nghiệm và không né tránh trách nhiệm khi có vấn đề phát sinh.
Vì vậy, người đảng viên trong trường học cần là người đi trước trong đổi mới, nhưng đi trước không đồng nghĩa với phô trương. Đi trước có thể là người đầu tiên học một công cụ mới rồi hướng dẫn đồng nghiệp; là người dám nhận một lớp có nhiều học sinh cần hỗ trợ; là người kiên trì phụ đạo cho một em còn yếu; là người giữ nguyên tắc nhưng vẫn biết lắng nghe; là người bảo vệ cái đúng và cũng dám thừa nhận khi mình chưa đúng.
Người giáo viên - kiên trì rèn luyện hướng đến sự tiến bộ của học sinh
Uy tín của người đảng viên trong nhà trường không đến từ chức danh. Uy tín đến từ năng lực, trách nhiệm, sự công bằng và tinh thần phục vụ. Khi một đảng viên làm tốt công việc của mình, đồng nghiệp nhìn thấy. Khi nhiều đảng viên cùng nêu gương, tập thể thay đổi. Và khi tập thể thay đổi, vai trò của tổ chức Đảng được cảm nhận bằng kết quả chứ không phải bằng khẩu hiệu.
Chuyển đổi số để phục vụ người học, không phải để làm đẹp hồ sơ
Giáo dục đang đứng trước những thay đổi rất nhanh của thời đại số. Bài giảng điện tử, học liệu số, phần mềm quản lý, dữ liệu học tập và trí tuệ nhân tạo đang mở ra nhiều khả năng mới. Nhưng chuyển đổi số trong nhà trường chỉ có ý nghĩa khi nó làm cho việc dạy tốt hơn, việc học hiệu quả hơn và công tác quản lý minh bạch, thuận tiện hơn.
Nếu giáo viên phải nhập cùng một thông tin nhiều lần ở nhiều hệ thống khác nhau, đó chưa phải là chuyển đổi số hiệu quả. Nếu bài giảng có nhiều hiệu ứng nhưng học sinh chỉ ngồi xem, công nghệ chưa tạo ra đổi mới. Nếu trí tuệ nhân tạo được sử dụng để làm thay người học hoặc thay người dạy suy nghĩ, công nghệ có thể trở thành con dao hai lưỡi.
Điều cần thiết là mỗi công cụ số phải trả lời được ba câu hỏi: Có giúp giáo viên tiết kiệm thời gian không? Có giúp học sinh học chủ động hơn không? Có giúp nhà trường ra quyết định dựa trên thông tin chính xác hơn không? Tổ chức Đảng trong nhà trường cần khuyến khích tinh thần học hỏi, tạo điều kiện để giáo viên nâng cao năng lực số, đồng thời định hướng việc sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm và đúng mục tiêu giáo dục.
Chuyển đổi số - Ưng dụng công nghệ AI nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học
Công nghệ có thể giúp người thầy nhanh hơn, nhưng không thể thay thế sự thấu hiểu. Dữ liệu có thể cho biết một học sinh thường xuyên sai ở dạng bài nào, nhưng chỉ người giáo viên gần gũi mới biết vì sao em mất tự tin. Trí tuệ nhân tạo có thể gợi ý một kế hoạch bài dạy, nhưng không thể thay người thầy cảm nhận bầu không khí của lớp học. Bởi vậy, chuyển đổi số càng mạnh thì phẩm chất nghề nghiệp và trách nhiệm của người giáo viên càng phải được đặt ở vị trí trung tâm.
Không để một học sinh nào trở thành người đứng ngoài lớp học
Ở bậc tiểu học, chất lượng giáo dục không thể chỉ được nhìn qua tỷ lệ hoàn thành hay những con số đẹp trên báo cáo. Một lớp học có thể có nhiều học sinh học tốt, nhưng nếu còn một em thường xuyên sợ đến trường, một em gặp khó khăn mà chưa được hỗ trợ, một em chậm tiến bộ và dần mất niềm tin vào bản thân, thì người thầy vẫn còn trách nhiệm phải làm.
Câu nói 'không để ai bị bỏ lại phía sau' trong giáo dục phải bắt đầu từ việc không để một học sinh nào trở thành người đứng ngoài chính lớp học của mình. Đó có thể là học sinh học chậm, học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh thiếu sự quan tâm của gia đình, hoặc đơn giản là một em chưa tìm được cách học phù hợp.
Một giáo viên giỏi không chỉ là người dạy tốt những học sinh vốn đã học tốt. Giá trị nghề nghiệp của người thầy còn nằm ở khả năng giúp một học sinh yếu có thêm một lần cố gắng, giúp một em nhút nhát dám giơ tay, giúp một học sinh hay vi phạm được nhìn nhận bằng cơ hội sửa sai thay vì bằng định kiến.
Giáo viên tận tâm đồng hành cùng từng học sinh
Phía sau một đứa trẻ học chậm có thể là hoàn cảnh gia đình. Phía sau một học sinh hay cáu gắt có thể là một sự thiếu hụt về tình cảm. Phía sau một em ít nói có thể là câu chuyện mà người lớn chưa từng dành thời gian để nghe. Khi nhà trường biết nhìn học sinh như những con người cụ thể với những nhu cầu khác nhau, tính nhân văn của giáo dục mới được thể hiện đầy đủ.
Dân vận trong trường học bắt đầu từ sự lắng nghe
Đối với trường học, phụ huynh không chỉ là người đưa đón con mỗi ngày. Phụ huynh là một chủ thể quan trọng trong quá trình giáo dục. Khi phụ huynh hiểu nhà trường, nhiều khó khăn được tháo gỡ. Khi phụ huynh tin giáo viên, sự phối hợp sẽ bền chặt hơn. Ngược lại, chỉ một thông tin thiếu rõ ràng hoặc một cách ứng xử thiếu tinh tế cũng có thể tạo ra khoảng cách.
Lắng nghe để đồng hành - gắn kết nhà trường, giáo viên và phụ huynh
Công tác dân vận trong nhà trường vì thế bắt đầu từ những việc rất giản dị: một cuộc trao đổi chân thành khi học sinh có biểu hiện khác thường; một lời giải thích rõ ràng trước vấn đề phụ huynh còn băn khoăn; một thái độ bình tĩnh khi có ý kiến trái chiều; một sự chủ động nhận trách nhiệm nếu nhà trường hoặc giáo viên còn thiếu sót.
Một tổ chức Đảng gần dân phải được thể hiện bằng một nhà trường biết lắng nghe dân. Sự hài lòng của phụ huynh không thể tạo ra bằng những khẩu hiệu đẹp, mà bằng chất lượng thật, sự minh bạch thật và trách nhiệm thật. Khi người dân nhìn thấy thầy cô tận tâm, nhà trường cầu thị và mọi quyết định đều hướng đến lợi ích của học sinh, niềm tin sẽ được hình thành một cách tự nhiên.
Một mái trường liên cấp - một mục tiêu chung
Môi trường liên cấp đặt ra một yêu cầu rất đáng suy nghĩ đối với công tác xây dựng tập thể: làm sao để những khác biệt về cấp học không trở thành khoảng cách trong tư duy và hành động. Tiểu học có đặc thù của tiểu học, trung học cơ sở có đặc thù của trung học cơ sở, nhưng một nhà trường chỉ có thể phát triển bền vững khi cùng chia sẻ một hệ giá trị chung.
Hệ giá trị ấy trước hết là kỷ cương, trách nhiệm, đoàn kết, tôn trọng và đặt học sinh ở trung tâm. Đó cũng là điểm mà vai trò của tổ chức Đảng có thể phát huy rõ nhất: quy tụ đội ngũ vào mục tiêu chung, khơi dậy tinh thần tương trợ giữa các tổ chuyên môn, tạo không khí dân chủ nhưng có nguyên tắc, khuyến khích đổi mới nhưng không chạy theo hình thức.
Tập thể mạnh không phải là tập thể không có ý kiến khác nhau. Tập thể mạnh là nơi những khác biệt được trao đổi thẳng thắn, được lắng nghe và cuối cùng cùng hướng về lợi ích chung. Trong trường học, một câu hỏi rất giản dị có thể giúp chúng ta tìm được điểm chung: 'Điều này có thực sự tốt cho học sinh hay không?'. Nếu mọi chủ trương, kế hoạch và cách làm đều được soi chiếu bằng câu hỏi ấy, nhiều mâu thuẫn sẽ được giải quyết bằng tinh thần trách nhiệm thay vì bằng cảm tính.
Chống bệnh hình thức từ chính công việc hằng ngày
Giáo dục là lĩnh vực rất dễ nảy sinh bệnh hình thức nếu quá coi trọng minh chứng mà quên mất hiệu quả thật. Một tiết dạy không nhất thiết phải cầu kỳ mới là tiết dạy tốt. Một hoạt động trải nghiệm không cần tổ chức thật lớn mới có ý nghĩa. Một phong trào không cần thật nhiều ảnh đẹp nếu học sinh không nhận được giá trị giáo dục tương xứng.
Bởi vậy, đổi mới lãnh đạo trong nhà trường cũng cần gắn với việc giảm những công việc không cần thiết, hạn chế chạy theo thành tích, dành nhiều thời gian hơn cho chuyên môn thực chất. Thay vì hỏi 'đã có đủ hồ sơ chưa?', cần hỏi thêm 'học sinh đã tiến bộ chưa?'. Thay vì chỉ quan tâm 'đã tổ chức hoạt động chưa?', cần quan tâm 'hoạt động ấy đã thay đổi điều gì?'. Những câu hỏi như vậy giúp mỗi cán bộ, giáo viên trở về với bản chất của giáo dục và cũng là cách thiết thực để thực hiện tinh thần nói đi đôi với làm.
Trường học hạnh phúc bắt đầu từ một tập thể biết chia sẻ
Chúng ta thường nói đến trường học hạnh phúc, nhưng sẽ rất khó có học sinh hạnh phúc nếu người giáo viên luôn làm việc trong tâm trạng căng thẳng, thiếu sự chia sẻ hoặc cảm thấy những nỗ lực của mình không được ghi nhận. Xây dựng Đảng trong nhà trường vì thế còn phải gắn với xây dựng môi trường làm việc dân chủ, nhân văn và công bằng.
Ở đó, người làm tốt được ghi nhận; người còn hạn chế được giúp đỡ; người có sáng kiến được khuyến khích; người gặp khó khăn có nơi để chia sẻ. Phê bình không nhằm làm ai mất động lực, mà để cùng tiến bộ. Kỷ luật không để tạo khoảng cách, mà để bảo vệ kỷ cương và sự công bằng. Khi tập thể có niềm tin với nhau, sức mạnh của nhà trường sẽ lớn hơn rất nhiều tổng năng lực của từng cá nhân riêng lẻ.
Đo sức mạnh của tổ chức Đảng bằng niềm tin
Có nhiều tiêu chí để đánh giá một tổ chức Đảng, nhưng trong môi trường giáo dục, tôi cho rằng có một thước đo rất gần gũi: quần chúng có tin hay không. Giáo viên có sẵn sàng chia sẻ tâm tư, khó khăn với tổ chức không? Người trẻ có nhìn thấy ở đảng viên những tấm gương để phấn đấu không? Phụ huynh có tin vào sự công bằng và trách nhiệm của nhà trường không? Học sinh có cảm thấy trường học là nơi an toàn, được tôn trọng và được khích lệ không?
Niềm tin ấy không thể hình thành trong một ngày. Nó được tích lũy từ rất nhiều việc nhỏ: từ một lời hứa được thực hiện, một quyết định công bằng, một khó khăn được tháo gỡ, một sai sót được thẳng thắn nhận trách nhiệm, một học sinh yếu được kiên trì giúp đỡ. Khi những điều nhỏ ấy được làm đều đặn, người dân sẽ cảm nhận được sự hiện diện của tinh thần phục vụ trong từng công việc của nhà trường.
Mỗi ngày đến trường cũng là một ngày xây dựng Đảng
Đối với một người giáo viên, đặc biệt là người giáo viên là đảng viên, xây dựng Đảng không chỉ diễn ra trong ngày sinh hoạt chi bộ. Nó diễn ra mỗi sáng khi bước vào lớp học; trong cách chuẩn bị một bài giảng; trong thái độ đối với học sinh; trong cách hợp tác với đồng nghiệp; trong việc tiếp nhận góp ý của phụ huynh; trong tinh thần tự học để không bị tụt lại trước sự thay đổi của giáo dục.
Xây dựng Đảng từ những việc làm thiết thực trong công tác dạy học
Không phải ai cũng có cơ hội làm những việc thật lớn. Nhưng mỗi người đều có thể làm tốt hơn công việc của mình. Một giáo viên dạy tốt hơn hôm qua một chút. Một học sinh tiến bộ thêm một chút. Một đồng nghiệp được hỗ trợ đúng lúc. Một phụ huynh thêm tin tưởng. Một tập thể thêm gắn kết. Những 'một chút' ấy khi cộng lại sẽ tạo thành những chuyển động lớn.
Từ Trường Tiểu học và THCS Thái Bình, nhìn rộng ra mỗi nhà trường trên quê hương Tuyên Quang, có thể thấy công tác xây dựng Đảng không ở đâu xa. Nó hiện hữu trong chất lượng phục vụ Nhân dân, trong cách người cán bộ, đảng viên thực hiện chức trách và trong những đổi thay cụ thể mà người dân có thể cảm nhận.
Nghị quyết chỉ thật sự có sức sống khi bước ra khỏi trang giấy và đi vào từng việc làm. Với trường học, nghị quyết đi vào cuộc sống bằng một giờ học tốt hơn, một người thầy trách nhiệm hơn, một học sinh tiến bộ hơn và một phụ huynh thêm tin tưởng. Đó cũng là cách mỗi người giáo viên góp phần xây dựng Đảng từ những công việc bình dị nhất của mình./.
Nhóm tác giả: Nguyễn Thị Nhung, Trần Thị Thảo, Vương Thị Lưu Ly
Trường Tiểu học và THCS Thái Bình
Tài liệu tham khảo
1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
2. Bộ Chính trị, Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chương trình giáo dục phổ thông 2018, ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018.
4. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Điều lệ trường tiểu học, ban hành kèm theo Thông tư số 28/2020/TT-BGDĐT ngày 04/9/2020.
5. Thông tư số 27/2020/TT-BGDĐT ngày 4/9/2020 Quy định về đánh giá học sinh Tiểu học.
6. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tuyên Quang, Kế hoạch số 111-KH/TU ngày 14/4/2026 về tổ chức Giải báo chí về xây dựng Đảng (Giải Búa liềm vàng) lần thứ I – năm 2026.
7. Các văn bản chỉ đạo, tài liệu của Trung ương và tỉnh Tuyên Quang về công tác.
