Khi dân vận bắt đầu từ một luống rau
Một buổi sáng đầu thu ở thôn Đoàn Kết. Nắng nhẹ xuyên qua những tấm mái trong suốt của khu nhà màng, rải xuống những luống rau xanh mướt đang nối nhau thẳng tắp. Trên nền đất sạch, cây sinh trưởng đồng đều. Những sản phẩm đầu tiên đã đến kỳ thu hoạch.
Đồng chí Bí thư Đảng ủy xã đồng hành, hỗ trợ gia đình bà Bình triển khai thực hiện mô hình.
Bà Chu Thị Bình thoăn thoắt đôi tay thu hái. Từng bó rau, từng sản phẩm được nâng niu đặt vào những chiếc sọt sạch. Công việc vốn quen thuộc của người nông dân hôm nay dường như mang một ý nghĩa khác. Bởi những sản phẩm đầu tiên ấy không chỉ là thành quả của một vụ sản xuất, mà còn là “quả ngọt” đầu tiên của một quyết định dám bước ra khỏi lối mòn.
Lãnh đạo tỉnh, xã đến thăm mô hình trồng rau, củ, quả trong nhà màng của gia đình bà Chu Thị Bình, thôn Đoàn Kết, xã Thái Bình.
Mô hình trồng rau trong nhà màng của gia đình bà Chu Thị Bình
Nhiều năm gắn bó với phương thức sản xuất truyền thống, gia đình bà Bình từng không ít lần cân nhắc trước những cách làm mới. Với người nông dân, thay đổi một phương thức sản xuất không đơn giản là thay một giống cây hay dựng thêm một khu nhà. Đó còn là thay đổi một thói quen, một cách nghĩ đã được hình thành qua nhiều năm.
Bà Chu Thị Bình thu hoạch dưa vàng
Mô hình nhà màng của gia đình bà Bình được Bí thư Đảng ủy xã Thái Bình quan tâm, trực tiếp tư vấn, kết nối để triển khai. Đáng chú ý, sản phẩm làm ra được Hợp tác xã Sáng Nhung liên kết bao tiêu với giá cao hơn giá thị trường. Cánh cửa từ sản xuất đến thị trường vì thế được mở rộng hơn, giúp người dân có thêm niềm tin để mạnh dạn đầu tư.
Mô hình của bà Bình nhận được sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh, sự đồng hành của lãnh đạo xã và các tổ chức chính trị xã hội xã Thái Bình
Bà Bình chia sẻ: “Nếu không có sự vào cuộc quyết liệt của Đảng ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội của xã đến giờ gia đình tôi vẫn chưa thực hiện được mô hình này. Đặc biệt là đồng chí Bí thư Đảng ủy thường xuyên đến thăm đôn đốc thực hiện và hỗ trợ kết nối giúp gia đình thực hiện thành công mô hình".
Câu chuyện của gia đình bà Bình cho thấy một điều tưởng như giản dị nhưng có ý nghĩa sâu sắc: dân vận muốn đi vào cuộc sống thì trước hết phải đi vào những điều người dân đang quan tâm. Đó có thể là một giống cây mới, một phương thức sản xuất mới, một đầu ra ổn định cho sản phẩm hay đơn giản là sự có mặt của cán bộ ngay khi người dân gặp khó khăn. Khi hiệu quả được nhìn thấy bằng chính những sản phẩm trên đồng đất, sự vận động không còn là câu chuyện “làm theo”, mà trở thành nhu cầu tự thân của người dân.
Đánh thức giá trị từ đất
Nếu khu nhà màng của gia đình bà Bình là một “đốm lửa” mở đầu cho cách làm mới, thì trên những vườn nhãn, cánh rừng và thửa ruộng của Thái Bình, những đốm lửa ấy đang dần lan rộng.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Thái Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030 xác định rõ 3 nhiệm vụ trọng tâm, 2 khâu đột phá. Trong đó yêu cầu tập trung phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp theo hướng thâm canh, tăng năng suất cây trồng, nâng cao giá trị; ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào phát triển kinh tế; khai thác hiệu quả tiềm năng vùng chuyên canh cây ăn quả. Định hướng ấy đang được cụ thể hóa từ những việc rất gần với đời sống sản xuất.
Trên những vườn nhãn Ánh Vàng, nhãn ghép, câu chuyện không còn dừng ở việc giữ lại một diện tích cây ăn quả. Người dân đang từng bước được tiếp cận với một tư duy mới: muốn nâng giá trị thì phải nâng chất lượng; muốn sản phẩm có giá trị thì phải quan tâm đến giống, kỹ thuật và thị trường.
Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh khảo sát vùng trồng nhãn tại xã Thái Bình
Dự án cải tạo nhãn Ánh Vàng với tổng diện tích 15 ha được triển khai với sự hỗ trợ chuyên môn của Viện Rau quả Trung ương, từ cây giống, kỹ thuật đến trực tiếp hướng dẫn ghép cây cho người dân. Đến nay, diện tích thực hiện đã đạt 1,5 ha tại các thôn Thái Bình, Tân Quang.
Gia đình ông Tống Văn Bình, thôn Thái Bình là một trong những hộ được lựa chọn tham gia dự án cải tạo giống nhãn Ánh Vàng với diện tích hơn 2 ha. Đến nay, gia đình đã được hỗ trợ thực hiện ghép cải tạo được 0,5 ha. Điều đáng nói, thay vì chỉ hướng dẫn trên giấy hay qua những buổi tập huấn, cán bộ kỹ thuật trực tiếp xuống tận vườn, cầm dao ghép, hướng dẫn người dân từng thao tác.
Cán bộ khuyến nông xã hỗ trợ ghép giống nhãn Ánh Vàng và hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc.
Ông Bình chia sẻ: “Có cán bộ khuyến nông hỗ trợ, đồng hành giúp những kỹ thuật tưởng như xa lạ trở nên gần gũi hơn, gia đình rất yên tâm và cố gắng chăm sóc kỹ cho cây phát triển tốt”.
Từ một mắt ghép nhỏ bé, người dân nhìn thấy trước mắt mình một hướng đi mới cho cả vườn cây. Khoa học kỹ thuật, vì thế, không còn nằm trên những trang tài liệu mà đã thực sự bén rễ trên đồng đất, trong bàn tay người nông dân.
Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm khảo sát vùng trồng nhãn ghép tại xã Thái Bình
Mỗi mầm cây mới được ghép xuống đất hôm nay có thể chưa tạo ra ngay một mùa quả lớn. Nhưng điều đáng quý hơn là nó đang gieo một “hạt giống” khác – hạt giống của tư duy sản xuất.Từ câu hỏi “trồng cây gì cho tốt”, người dân bắt đầu nghĩ đến câu hỏi “trồng cây gì cho giá trị cao, sản phẩm có thị trường và có thể phát triển bền vững”.
Hiện nay, diện tích cây ăn quả chủ yếu của xã đạt 292,88 ha; riêng cây nhãn được định hướng phát triển với diện tích 172,5 ha. Những con số ấy cho thấy tiềm năng đất đai đang từng bước được đặt vào một bài toán mới: không chỉ sử dụng đất, mà phải tạo ra nhiều giá trị hơn từ đất.
Những cánh rừng không chỉ xanh mà còn phải giàu
Với một địa phương có lợi thế lớn về rừng, câu chuyện nâng cao giá trị từ đất không thể thiếu kinh tế lâm nghiệp. Trên những diện tích rừng sản xuất, tư duy “trồng được cây là tốt” đang từng bước nhường chỗ cho cách làm bài bản hơn: lựa chọn giống có chất lượng, tăng mật độ trồng trên cùng diện tích, nâng năng suất, hướng tới gỗ lớn và giá trị cao hơn.
Đồng chí Bí thư Đảng ủy xã thăm mô hình trồng rừng mật độ cao của gia đình anh Nịnh Văn Lìn, thôn Tân Gia, xã Thái Bình
Ở thôn Mỹ Lộc, gia đình ông Phạm Văn Hải cũng đang đặt những kỳ vọng dài hơn trên những cánh rừng của mình. Tổng diện tích gia được hỗ trợ theo chương trình trồng rừng mật độ cao là 5 ha, trong đó gia đình đã triển khai 2,5 ha. Cây giống được hỗ trợ, kỹ thuật được hướng dẫn, nhưng điều quan trọng hơn cả là người dân đã bắt đầu nhìn rừng bằng một cách khác: không chỉ trồng để có rừng, mà trồng để nâng cao giá trị từ rừng.
Rừng trồng mật độ cao tại xã Thái Bình
Với người nông dân miền núi, một cánh rừng là khoản đầu tư cần nhiều năm mới nhìn thấy thành quả. Vì vậy, mỗi thay đổi về giống, mật độ hay kỹ thuật chăm sóc đều là một sự cân nhắc; được sự đồng hành và hỗ trợ từ xã gia đình ông cũng giảm bớt chi phí đầu vào và yên tâm về chất lượng. ông Phạm Văn Hải chia sẻ về việc được hỗ trợ cây giống, kỹ thuật và kỳ vọng từ cách trồng rừng mới.
Trong 6 tháng đầu năm, xã Thái Bình đã trồng mới 430 ha rừng, đạt 101,9%; tỷ lệ che phủ rừng đạt 61%; hoàn thành sớm hơn so với dự kiến.
Chuyển đổi cơ cấu cây màu
Trên bản đồ sản xuất của Thái Bình, không phải diện tích đất nào cũng rộng lớn, nhưng mỗi thửa ruộng đều có thể trở thành một phần của bài toán nâng cao thu nhập. Bởi vậy, bên cạnh định hướng phát triển cây ăn quả và kinh tế rừng, xã cũng dành sự quan tâm cho sản xuất cây màu, từng bước vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện đất đai, nhu cầu thị trường và hiệu quả kinh tế.
Với những diện tích đất màu, câu chuyện không chỉ là trồng cây gì để có sản phẩm, mà là lựa chọn cây gì để mỗi mùa vụ tạo thêm giá trị, mỗi thửa đất đem lại thêm thu nhập.
Từ công tác tuyên truyền, vận động, người dân được khuyến khích mạnh dạn đưa những giống cây có giá trị kinh tế cao hơn vào sản xuất, từng bước thay thế những cây trồng hiệu quả thấp. Trong đó, việc chuyển đổi một số diện tích từ cây ngô sang cây lạc là một minh chứng.
Vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên diện tích đất màu đem lại hiệu quả kinh tế
Toàn xã đã thực hiện chuyển đổi 4,03 ha sang trồng lạc; theo tính toán, hiệu quả kinh tế của cây lạc cao hơn cây ngô, với mức chênh lệch hơn 500 nghìn đồng/sào. Con số ấy, nếu đứng riêng, có thể chưa đủ lớn để tạo nên một cuộc thay đổi. Nhưng với một hộ nông dân, đó là phần thu nhập thêm sau mỗi vụ; với nhiều hộ, nhiều thửa ruộng, đó lại là một khoản giá trị đáng kể được cộng thêm vào kinh tế gia đình.
Thu hoạch lạc tại xã Thái Bình
Quan trọng hơn, từ câu chuyện cây màu, một tư duy sản xuất mới đang dần hình thành: đất màu cũng phải được tính toán để tạo ra giá trị cao hơn. Sản xuất không còn chỉ dựa vào thói quen “năm nào trồng cây ấy”, mà bắt đầu hướng tới sự phù hợp giữa đất đai, cây trồng, thị trường và thu nhập.
Đó cũng chính là ý nghĩa sâu xa của công tác dân vận trong phát triển kinh tế: không áp đặt một cách làm, mà giúp người dân nhìn thấy lợi ích của sự thay đổi; không chỉ vận động người dân chuyển đổi cây trồng, mà từng bước giúp họ thay đổi cách tính toán trên chính mảnh đất của mình.
Từ Nghị quyết đến những việc làm cụ thể
Theo đồng chí Nguyễn Ngọc Toàn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thái Bình, để các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030 đề ra thực sự đi vào cuộc sống, trước hết phải khơi dậy được nội lực trong Nhân dân, phát huy tinh thần tự lực, tự cường và tạo niềm tin để người dân mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm. Trong đó, phát triển kinh tế phải bắt đầu từ việc khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của địa phương, đồng thời đưa khoa học, kỹ thuật và những cách làm mới vào sản xuất.
Tinh thần đó cũng được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với các mục tiêu mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã đã xác định. Một mặt, địa phương phải phát huy sức mạnh đoàn kết, khơi dậy khát vọng vươn lên trong Nhân dân; mặt khác, phải cụ thể hóa bằng những hướng đi thiết thực trong phát triển nông, lâm nghiệp, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm. Mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân đầu người đạt 100 triệu đồng/người/năm không thể chỉ dựa vào một vài mô hình riêng lẻ, mà cần tạo ra sự chuyển biến đồng bộ trong tư duy và phương thức sản xuất của người dân.
Từ định hướng ấy, Đảng ủy xã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng rõ việc, sát cơ sở, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo. Cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội tăng cường tuyên truyền, vận động, tổ chức các hội nghị tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật; đồng thời kết nối với các cơ quan chuyên môn, hợp tác xã, doanh nghiệp để hỗ trợ người dân về giống, kỹ thuật sản xuất và thị trường tiêu thụ.
Bên cạnh đó, Đồng chí Bí thư Đảng ủy; các đồng chí lãnh đạo xã cũng thường xuyên trực tiếp xuống cơ sở, thăm các mô hình sản xuất, trao đổi với từng hộ dân để nắm bắt tình hình. Từ khu nhà màng của gia đình bà Chu Thị Bình đến những vườn nhãn Ánh Vàng đang được cải tạo, những diện tích rừng triển khai theo hướng nâng cao giá trị…, sự hiện diện của lãnh đạo không chỉ mang ý nghĩa động viên, mà còn thể hiện cách lãnh đạo gần dân, sát dân, cùng dân tìm lời giải cho những vấn đề đặt ra trong thực tiễn.
Lãnh đạo tỉnh, xã thăm các mô hình phát triển kinh tế tiêu biểu, kịp thời nắm bắt những khó khăn để khắc phục
Nghị quyết định hướng, cấp ủy lãnh đạo, chính quyền đồng hành, các tổ chức chính trị - xã hội cùng vận động và người dân là chủ thể trực tiếp thực hiện. Khi các mắt xích ấy được kết nối, mỗi mô hình kinh tế không chỉ tạo ra giá trị cho một gia đình, mà còn có thể trở thành điểm sáng để người dân khác học tập, làm theo.
Từ cách tiếp cận ấy, công tác dân vận ở Thái Bình đang từng bước chuyển từ tuyên truyền, vận động đơn thuần sang đồng hành cùng người dân phát triển kinh tế. Cán bộ không chỉ nói cho dân hiểu mà cùng dân tìm cách làm; không chỉ vận động chuyển đổi mà hỗ trợ để người dân có đủ niềm tin thực hiện; không chỉ quan tâm đến việc “trồng cây gì”, mà hướng đến câu hỏi lớn hơn: làm thế nào để mỗi tấc đất tạo ra nhiều giá trị hơn, mỗi mô hình sản xuất đem lại thu nhập cao hơn và người dân có thêm động lực vươn lên làm giàu trên chính quê hương mình.
Đó chính là điểm gặp nhau giữa công tác dân vận và mục tiêu phát triển kinh tế mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Thái Bình lần thứ I đã đặt ra. chính là mạch nối đưa nghị quyết vào cuộc sống, khơi dậy nguồn lực trong Nhân dân và tạo động lực cho sự phát triển từ chính những cánh đồng, vườn cây, cánh rừng quê hương./
Thế Vinh
